Croissant
De croissant wordt wereldwijd gezien als hét symbool van het Franse ontbijt: luchtig, boterig en in die herkenbare halvemaanvorm. Toch ligt de oorsprong verrassend genoeg niet in Frankrijk, maar in Oostenrijk.
Het verhaal gaat dat bakkers in Wenen in 1683 een broodje bakten ter viering van de overwinning op de Ottomanen. De vorm — een halvemaan — was een speelse verwijzing naar het symbool op de Turkse vlag. Zo ontstond een ovale, maansikkelvormige lekkernij die later zou uitgroeien tot de croissant zoals we die nu kennen.
Pas veel later, toen het recept in Frankrijk werd verfijnd tot een rijk, gelaagd bladerdeegbroodje, kreeg de croissant zijn huidige status. De naam verwijst nog altijd naar zijn vorm: croissant, oftewel “wassende maan”.
De croissant als fundament van de viennoiserie
De opkomst van de croissant had een enorme invloed op wat we nu kennen als viennoiserie — de categorie waarin alle luxe, half‑zoete, met boter verrijkte deegwaren vallen. Denk aan pains au chocolat, chaussons aux pommes, brioche feuilletée en amandelcroissants.
De Franse bakkers die de croissant perfectioneerden, ontwikkelden tegelijkertijd nieuwe technieken voor toeren, lamineren en boterverwerking. Die technieken vormden de basis voor een hele familie aan gebakjes die allemaal leunen op hetzelfde principe: luchtige lagen, een knapperige korst en een rijke, boterige smaak.
Zonder de croissant zou de moderne viennoiserie simpelweg niet bestaan zoals we die nu kennen. Het is het product waarmee bakkers hun vakmanschap tonen — en het is het deeg dat de deur opende naar talloze variaties, innovaties en iconische klassiekers.
Viennoiserie is afgeleid van het woord Viennois (Weens, uit Wenen) en betekent letterlijk een kleinigheid uit Wenen.